VIP Περιήγηση στην Αρένα του Κολοσσαίου, με Ρωμαϊκή Αγορά & Παλατίνο Λόφο

Σας κατεβάζει στο επίπεδο της ίδιας της αρένας — ένα ανακατασκευασμένο τμήμα δαπέδου χτισμένο εκεί όπου βρισκόταν το αρχικό ξύλινο δάπεδο — ώστε να σταθείτε εκεί όπου έμπαιναν οι μονομάχοι αντί να κοιτάζετε προς τα κάτω από τον διάδρομο από πάνω. Από το δάπεδο κοιτάζετε απευθείας στις σήραγγες του υπογείου κάτω από τα πόδια σας και ψηλά στο σύνολο των εδωλίων από το ύψος ματιών των μαχητών. Ένα κλασικό εισιτήριο σας δίνει τον πρώτο και τον δεύτερο όροφο και την ίδια αρένα από το κιγκλίδωμα από πάνω. Και τα δύο είναι εξαιρετικά· μόνο το εισιτήριο για την αρένα σας βάζει πάνω στην άμμο.

Ναι, και για πολλούς ανθρώπους είναι η σωστή απάντηση. Ένα κλασικό συνδυαστικό εισιτήριο καλύπτει τον πρώτο και τον δεύτερο όροφο του Κολοσσαίου, τη Ρωμαϊκή Αγορά και τον Παλατίνο Λόφο, και κοστίζει ένα μικρό κλάσμα μιας VIP περιήγησης στην αρένα. Θα δείτε την αρένα και το υπόγειο από τον κλασικό διάδρομο και μπορείτε να περάσετε όσο χρόνο θέλετε και στους τρεις χώρους. Η περιήγηση στην αρένα αξίζει το premium κόστος μόνο αν το να σταθείτε στο δάπεδο, και το να έχετε έναν ξεναγό αποκλειστικά για τη δική σας παρέα, μετράνε για εσάς περισσότερο από την τιμή. Αν ο προϋπολογισμός είναι το κριτήριο, το κλασικό εισιτήριο είναι πράγματι η λογική επιλογή.

Όχι — είναι διαφορετικές κατηγορίες πρόσβασης και συχνά μπερδεύονται. Το εισιτήριο για την αρένα σας βάζει στο ανακατασκευασμένο δάπεδο, στο επίπεδο των μαχητών. Η περιήγηση στο υπόγειο οδηγεί μικρές ξεναγημένες ομάδες στο διώροφο δίκτυο σηράγγων, κλουβιών και φρεατίων ανελκυστήρων κάτω από την αρένα, όπου ζώα και σκηνικά ανέβαιναν στη θέα μέσα από κρυφές καταπακτές. Ορισμένα premium προγράμματα συνδυάζουν και τα δύο (συν το ανώτερο σημείο θέασης), αλλά πολλά όχι. Ελέγχετε πάντα την αγγελία για να δείτε ακριβώς ποια επίπεδα περιλαμβάνονται, γιατί «αρένα» και «υπόγειο» δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Ναι. Το Κολοσσαίο, η Ρωμαϊκή Αγορά και ο Παλατίνος Λόφος διαχειρίζονται μαζί ως ένας ενιαίος αρχαιολογικός χώρος και πωλούνται με ένα ενιαίο συνδυαστικό εισιτήριο, καθώς απέχουν λίγα λεπτά με τα πόδια ο ένας από τον άλλο. Αυτό σημαίνει πως μία επίσκεψη καλύπτει το αμφιθέατρο, τα ερείπια της Αγοράς όπου διαδραματιζόταν η δημόσια ζωή της αρχαίας Ρώμης, και τον Παλατίνο Λόφο από πάνω με τα αυτοκρατορικά ανάκτορά του. Πολλοί επισκέπτες υποτιμούν την Αγορά και τον Παλατίνο — μαζί αντιπροσωπεύουν άνετα το μισό της ημέρας, οπότε σχεδιάστε τα ως κανονική επίσκεψη και όχι ως μια γρήγορη προσθήκη μετά το Κολοσσαίο.

Η κατασκευή ξεκίνησε γύρω στο 72 μ.Χ. επί αυτοκράτορα Βεσπασιανού, και το αμφιθέατρο εγκαινιάστηκε από τον γιο του, Τίτο, το 80 μ.Χ. με εκατό ημέρες αγώνων. Επίσημα ονομάζεται Φλάβειο Αμφιθέατρο, από την οικογένεια που το έχτισε, και ο αυτοκράτορας Δομιτιανός πρόσθεσε αργότερα το υπόγειο επίπεδο και επιπλέον εδώλια. Στέκεται στην καρδιά της Ρώμης εδώ και σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια, επιβιώνοντας από σεισμούς και αιώνες λεηλασίας της πέτρας του, και παραμένει το μεγαλύτερο αμφιθέατρο που έχει χτιστεί ποτέ.

Οι σύγχρονες εκτιμήσεις τοποθετούν τη χωρητικότητά του γύρω στους 50,000 θεατές, αν και οι αρχαίες πηγές ισχυρίζονταν αρκετά περισσότερους και η μέση προσέλευση ήταν πιθανότατα υψηλότερη από αυτό το συντηρητικό νούμερο. Όπως και να έχει, συγκέντρωνε ένα από τα μεγαλύτερα πλήθη που μπορούσε να χωρέσει οποιοδήποτε κτίριο του αρχαίου κόσμου, καθισμένο κατά βαθμό σε όλα τα επίπεδα, με τον αυτοκράτορα και τους γερουσιαστές πιο κοντά στην αρένα και τους απλούς Ρωμαίους πιο ψηλά. Το να στέκεστε στην αρένα και να κοιτάζετε ψηλά σε εκείνο το «κύπελλο» εδωλίων είναι ο καλύτερος τρόπος να αντιληφθείτε το μέγεθος του πλήθους που προσέλκυε μια μέρα αγώνων.

Το υπόγειο ήταν το διώροφο υπόγειο δίκτυο σηράγγων και κλουβιών κάτω από το δάπεδο της αρένας, που προστέθηκε επί Δομιτιανού μετά το πρώτο άνοιγμα του κτιρίου. Φιλοξενούσε ζώα, μονομάχους και σκηνικούς μηχανισμούς μακριά από τα βλέμματα, και ένα σύστημα κάθετων φρεατίων και αρθρωτών πλατφορμών — ουσιαστικά ανελκυστήρες — ανέβαζε λιοντάρια, σκηνικά και μαχητές μέσα από καταπακτές ώστε να εμφανίζονται ξαφνικά στην αρένα από πάνω. Γι' αυτό και η επιφάνεια της αρένας που βλέπετε σήμερα λείπει εν μέρει: το ξύλινο δάπεδο που κάλυπτε το υπόγειο έχει χαθεί, αφήνοντας εκτεθειμένες τις σήραγγες. Σε μια περιήγηση στην αρένα κοιτάζετε απευθείας μέσα σε αυτό.

Η λέξη προέρχεται από τη λατινική harena, που σημαίνει άμμος. Η επιφάνεια μάχης του Κολοσσαίου ήταν ένα ξύλινο δάπεδο καλυμμένο με ένα στρώμα άμμου, που απλωνόταν για να δίνει πάτημα και να απορροφά το αίμα από τις μονομαχίες και τα κυνήγια ζώων που διεξάγονταν πάνω του. Με τον καιρό, η λέξη «arena» ήρθε να σημαίνει ολόκληρο τον χώρο θεάματος, και έπειτα κάθε παρόμοιο χώρο. Το να στέκεστε στο ανακατασκευασμένο δάπεδο, στο επίπεδο όπου κάποτε βρισκόταν εκείνη η άμμος, είναι μια άμεση σύνδεση με το πού οφείλεται το ίδιο το όνομα.

Το Κολοσσαίο φιλοξενούσε μονομαχίες — τα munera — ως κύρια ατραξιόν, μαζί με venationes, περίτεχνα κυνήγια άγριων ζώων στα οποία σκοτώνονταν χιλιάδες θηρία, και δημόσιες εκτελέσεις. Αρχαίοι συγγραφείς περιγράφουν επίσης εικονικές ναυμαχίες στα πρώτα του χρόνια, αν και το κατά πόσο και πώς μπορούσε πράγματι να πλημμυρίσει η αρένα αποτελεί αντικείμενο συζήτησης μεταξύ ιστορικών. Τα θεάματα ήταν δωρεάν εκδηλώσεις χρηματοδοτούμενες από αυτοκράτορες για να κερδίσουν τη λαϊκή εύνοια, και συνεχίστηκαν, με διάφορες μορφές, για αιώνες.

Ναι — το Κολοσσαίο αποτελεί μέρος του Ιστορικού Κέντρου της Ρώμης, το οποίο εντάχθηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 1980, και το 2007 αναδείχθηκε επίσης ένα από τα Νέα Επτά Θαύματα του Κόσμου μέσα από μια παγκόσμια λαϊκή ψηφοφορία. Είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα και πιο επισκέψιμα μνημεία στον κόσμο, κάτι που εξηγεί ακριβώς γιατί η πρόσβαση στα πιο περιορισμένα επίπεδά του — την αρένα και το υπόγειο — είναι περιορισμένη και διατίθεται σε προκαθορισμένες ζώνες ώρας αντί να πωλείται ελεύθερα στην είσοδο.

Η Ρωμαϊκή Αγορά ήταν η αστική καρδιά της αρχαίας Ρώμης, και σήμερα τη διασχίζετε ανάμεσα στα ερείπιά της — οι οκτώ σωζόμενες κολόνες του Ναού του Κρόνου, η Αψίδα του Σεπτίμιου Σεβήρου, ο Ναός της Εστίας, η τεράστια Βασιλική του Μαξεντίου και το Βουλευτήριο (Curia), όλα διατεταγμένα κατά μήκος της αρχαίας πομπικής οδού Via Sacra. Ο Παλατίνος Λόφος υψώνεται ακριβώς από πάνω, ο λόφος όπου η παράδοση τοποθετεί την ίδρυση της Ρώμης και όπου οι αυτοκράτορες έχτισαν τα ανάκτορά τους, με επιβλητική θέα προς το Circus Maximus. Είναι μεγάλη έκταση, σε μεγάλο βαθμό ανοιχτή και χωρίς σκιά, οπότε αφιερώστε αρκετό χρόνο και ρυθμίστε τον βηματισμό σας ανάλογα.

Και οι τρεις χώροι βρίσκονται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε εξωτερικό χώρο με λίγη σκιά, οπότε ο χρονισμός αφορά πραγματικά τη ζέστη και όχι μόνο το πλήθος. Το καλοκαίρι, μια πρωινή ζώνη για την αρένα ή μια επίσκεψη αργά το απόγευμα είναι πολύ πιο άνετες από το μεσημέρι, και το φως πάνω στην πέτρα είναι καλύτερο και στα δύο άκρα της ημέρας. Φορέστε κατάλληλα κλειστά παπούτσια — τα μονοπάτια της Αγοράς είναι ανώμαλες αρχαίες πέτρες — πάρτε καπέλο και νερό, και θυμηθείτε ότι η πρόσβαση στην αρένα και στο υπόγειο γίνεται σε σταθερές, προκαθορισμένες ζώνες ώρας. Δεν υπάρχει αυστηρός κώδικας ενδυμασίας όπως σε μια εκκλησία, αλλά η προστασία από τον ήλιο μετράει εδώ περισσότερο από τη μόδα.

Δύο λόγοι. Πρώτον, η πρόσβαση στην αρένα και στο υπόγειο διατίθεται μόνο σε περιορισμένες, ξεναγημένες, προκαθορισμένες ζώνες ώρας — συνήθως δεν μπορείτε να αγοράσετε εισιτήριο για την αρένα την τελευταία στιγμή, οπότε μια περιήγηση είναι συχνά ο πρακτικός τρόπος εισόδου. Δεύτερον, το Κολοσσαίο, η Αγορά και ο Παλατίνος ανταμείβουν πολύ το πλαίσιο: χωρίς κάποιον να εξηγήσει τι έκαναν οι σήραγγες από κάτω σας, ποιος αυτοκράτορας έχτισε τι, ή τι βλέπετε ανάμεσα στα ερείπια της Αγοράς, πολλά μοιάζουν με εντυπωσιακά χαλάσματα. Ένας καλός ξεναγός μετατρέπει την αρένα και τα ερείπια από μια στάση για φωτογραφία σε κάτι που κατανοείτε. Αν προτιμάτε να εξερευνήσετε μόνοι σας και ο προϋπολογισμός είναι περιορισμένος, το κλασικό εισιτήριο χωρίς ξεναγό είναι η ειλικρινής εναλλακτική.